آجر و معماری مدرن

بسیاری از افراد، چنین تصور می کنند که استفاده از آجر در معماری، رویکردی سنتی دارد و آجر نمی تواند متریال مناسبی جهت احداث بناهای مدرن باشد. در واقع می توان گفت این دسته از افراد شناخت و درک درستی از مفهوم مدرن و مدرنیته در معماری ساختمان ندارند. متریالهای نوین اگرچه می توانند جلوه ای مدرن به ساختمان بدهد، اما اصلی ترین شاخصه برای مدرنیته بودن ساختمان، به تفکر مدرن، چه در محتوا و چه در فرم باز می گردد. آجر نیز مانند هر متریال مدرن دیگری می تواند نماینده ی ایده و فکر سازنده و معمار باشد. با این تفاوت و ویژگی برجسته که اصالت و تاریخ را هم در پس زمینه ی خود به همراه دارد.آجر لفتون اصفهان

25 20 7 99 o

آجر با اصالت و قدمت زیادی که دارد برای اکثر ساختمان های قدیمی و یا سازه هایی با معماری سنتی به کار می رود. اصولا یکی از ملاکها و معیارها برای اینکه سازه ای سنتی به نظر برسد، استفاده از آجر در ساخت و ساز و نمای آن است. اما این دلیل خوبی برای اینکه از آجر در ساختمانهای مدرن استفاده نشود، نیست. همان طور که امروزه می بینیم در بسیاری از ساختمان های مدرن، استفاده از آجر برای نما مرسوم شده است. آجر در این ساختمانها علاوه بر زیبایی و جذابیتی که دارد، روح زندگی و اصالت را نیز به ساختمان می بخشد.استفاده از رنگ ها و اندازه های مختلف آجر در ساختمانهای مختلف می تواند تمام بسیاری از سلیقه ها را تححت پوشش قرار دهد. رنگ های زرد، قرمز، گلبهی، طوسی و... رنگ های متنوعی از آجرهای مختلف هستند که در اندازه ها و ابعاد مختلف می تواند نیازها و سلایق مختلف را ارضا کند.

آجرکاری یکی از روش های تزیین در معماری از دیرباز تاکنون است. از ساختمانهای قدیمی و تاریخی گرفته تا بناهای مدرن امروزی شاهد استفاده زیاد از انواع آجر، چه در ساخت و ساز و چه در تزیین و نمای ساختمان هستیم. در معماری ایرانی، استفاده از آجر برای تزیین ساختمان، از دوره هخامنشیان مرسوم بوده است و در دوره سلجوقیان به اوج شکوفایی خود رسیده است. در واقع دوره سلجوقی اوج آجرکاری در معماری ایران بوده است. اما در دوران هخامنشی و خصوصا ایلخانی آجرکاری به وسعت قبل نبوده است. در این دوران تزیینات گچ بری و کاشی کاری جایگزین آجرکاری شده بود. تحولاتی که در دوره سلجوقیان در تزیینات معماری شکل گرفت، موجب تکامل یافتن نقوش و تکنیک های تزیینی در دوران بعد از خود شد. در دوره سلجوقیان آجرتراش در تزیینات گره سازی مناره ها استفاده می شده است. همچنین در این دوره برای اولین بار در کنار آجرهای قالبی، گاهی از گچ و کاشی نیز استفاده شده است. به عبارتی تلفیق چند نوع مصالح در یک نقش از ابتکارات سلجوقیان بوده که در دوران بعدی نیز در ساختمان سازی مورد استفاده قرار گرفته است.

Ajor

در آجرکاری استفاده از ابزارهای ساده و نوک تیز مانند سوهان و غیره که به آجر شکل و طرح می دهند و نقوش مختلفی ایجاد می کنند، مرسوم بوده و هست. آجرکاری هم در دیوارچینی و هم در در نمای ساختمان کاربرد دارد. در اوایل دوره قاجار، استفاده از آجرکاری برای تزیین سردر خانه ها رونق گرفت و این امر تا دوره پهلوی نیز ادامه داشت. در ایران به دلیل شرایط خاص آب و هوایی و نیز کمبود چوب و در دسترس بودن آجر، استفاده از این متریال برای ساختمان سازی مورد استقبال زیادی قرار گرفت و همچنان نیز آجر یک متریال بی رقیب در صنعت ساخت و ساز است. به علت تبادل حرارتی و اقلیم سرد و گرم، آجر توانسته است جای خود را به طور وسیعی در ایران باز کند. به طوریکه با وجود انواع و اقسام متریالهای جدیدی که به بازار عرضه شده است، همچنان شاهد رقابت بی نظیر آجر با سایر متریالها هستیم.

Ajor1