بازی رنگها در معماری ایرانی

معماری ایرانی سبکی منحصر به فرد و عالی در معماری است. چند ویژگی و المان در همه دوره های تاریخی در معماری ایرانی وجود داشته که بناهای تاریخی ایران را از دیگر بناهای سنتی جهان متمایز کرده است. ستون های بلند، نقش و نماهای دیدنی، شیشه های رنگی، خانه هایی با حیاط بزرگ و حوض های سنتی یکی از شاخصه های جدانشدنی در معماری سنتی ایران است. در مبحث قبلی با عنوان " رنگ در معماری ایرانی سنتی" در مورد ویژگی های رنگ های مورد استفاده در معماری ایرانی صحبت کردیم. در مبحث پیش رو در مورد برخی رنگ های پراستفاده در معماری ایرانی توضیحاتی خواهیم داد. اگر به معماری ایرانی علاقه دارید پیشنهاد می کنیم تا انتهای این سلسله مباحث با ما همراه باشید.آجر لفتون اصفهان

آدرس مرکز فروش کارخانه آجر وسفال: اتوبان معلم( اصفهان - شاهین شهر) بعد از پل هوایی گز به سمت اصفهان اولین فرعی

مدیرعامل: 09133128506 -09140326803(آقای نیرومند)

تماس جهت هماهنگی: 09925431742 ( خانم باقری )

تلفن کارخانه : 03145711350

رنگ و نقش توسط کاشی، رنگ آمیزی روی گچ، رنگ های مختلف آجر و گاه شیشه های رنگی به بنا وارد می شوند. هنگامی که این اجزای رنگین در بنا ظاهر می شوند و همنشین مصالح ساختمانی دیگر مانند گچ، چوب، سنگ و امثال آنها می شوند، ارزش های رنگی مصالح یاد شده را نیز آشکار می کنند و آنها را نیز به صورت مصالح رنگین جلوه می دهند و بدین ترتیب بنا از رنگ های بیشتری برخوردار می گردد و زیبایی آن دوچندان خواهد شد. سفال فوم دار

چنان که پیشتر اشاره کردیم، رنگ در معماری ایرانی اغلب با نقش همراه است و به این ترتیب در داخل قالب های از پیش طراحی و آماده شده قرار می گیرد. این قالب ها ممکن است شبکه ای هندسی و بافتی گیاهی، یا مجموعه ای از حروف و کلمات یک کتیبه خطی باشند. به هنگام رنگ گذاری بر نقش های هندسی، نقاشی ازز نظم موجود در طرح شبکه ها، یعنی از انتظام های مرکزگرا و متقارن و مکرر، پیروی می کند و این نظم را به وضوح و با قدرت بیشتر نمایش می دهد. این روش با به کارگیری رنگ های متضاد و نشاندن آن بر شکل های مجاور هم نه فقط به رنگ ها اعتبار و منزلت می بخشد بلکه تفاوت و گوناگونی شکل ها را نیز بهتر مشخص می سازد و تضاد را به دنیای شکل ها هم می کشاند. رنگ های سازنده نمای آثار معماری اسلامی ایران را آبی، خاکی، سفید، زرد، طلایی، سبز، قهوه ای، اخرا و مشکی تشکیل می دهند. در ادامه در مورد هر یک از این رنگ ها در معماری ایرانی اسلامی صحبت خواهیم کرد:

رنگ آبی در معماری ایرانی اسلامی

از میان رنگ هایی که در بالا به آن ها اشاره شد، آبی از همه شاخص تر است و هر وقت سخن از رنگ های این معماری به میان می آید همین آبی است که قبل از هر رنگ دیگری به ذهن متبادر می شود. جالب این که نخستین رنگی که در آثار معماری سنتی ایرانی به کار برده می شود نیز همین آبی است. آبی را می توان بر روی هر مصالح آغشته به رنگی مشاهده کرد. اما به راستی بر روی کاشی است که نمود واقعی خود را یافته است. آبی در دو صورت تیره و روشن یا به اصطلاح لاجوردی و فیروزه ای در آثار معماری ظاهر شده است. اهمیت رنگ های یاد شده به این جهت است که در اکثر ترکیبات رنگی، حداقل یکی از این دو حضور دارند و معمولا رنگ متن ترکیب را می سازند یا دست کم سطح قابل توجهی را به خود اختصاص می دهند. هنگامی که لاجوردی و فیروزه ای به طور همزمان به کار می روند نیز معمولا یکی از آنها در متن قرار می گیرد. استفاده از دو رنگ از طیف آبی، استثنایی بسیار مهم بر قاعده ای است که درباره عدم به کارگیری رنگ های مختلف طیف یک رنگ بیان کردیم.

Abi

رنگ سفید در معماری ایرانی اسلامی

سفید رنگ مهم دیگری است که در کاشی کاری به وفور از آن استفاده شده است. در آثار کاشی کاری، به لحاظ تلالویی که رنگ سفید در ترکیب با سایر رنگ ها ایجاد می کند، یک اتفاق مهم تلقی می شود.

رنگ زرد در معماری ایرانی اسلامی

زرد نیز رنگ مهم و درخشانی است. این رنگ بیشتری در کاشی کاری به کار رفته است. هر چند که در نقاشی روی گچ و شیشه های رنگی نیز استفاده شده است. ظهور رنگ زرد نیز، مانند رنگ سفید در آثار کاشی کاری، یک رویداد مهم است. رنگ گرم و درخشان زرد، کیفیت جدیدی به ترکیبات رنگی می بخشد. اهمیت ورود رنگ زرد به جرگه رنگ ها هنگامی بهتر فهمیده می شود که احتیاط معماران و تاخیر ایشان در به کارگیری آن در پوسته بیرونی بناها را در یک دوره طولانی مشاهده می کنیم. رنگ زرد در معماری را می توان رقیبی برای رنگ خاکی به شمار آورد. چرا که با افزایش تدریجی و تثبیت زرد، علاقه به استفاده از رنگ خاکی کاهش می یابد. زرد جزو معدود رنگ هایی است که انواع مختلف دارد. از جمله آن می توان به زرد طلایی، زرد معمولی و زرد نارنجی اشاره کرد.

رنگ طلایی در معماری ایرانی اسلامی

رنگ طلایی بیشتر بر روی گچ کاری ها مشاهده می شود. برای این مقصود طلا به صورت محلول یا ورقه های نازک به گچ اضافه می شده است. این رنگ همچنین رنگ صفحات فلزی آب طلا داده شده ای است که بر سطوح بعضی منارها، گنبدها و ایوانها مشاهده می گردد.

رنگ خاکی در معماری ایرانی اسلامی

پس از رنگ آبی باید از رنگ خاکی به عنوان یک رنگ مهم و پراستفاده نام برد. خاکی، رنگی است که به واسطه استفاده از آجر تراش و سفال بی لعاب در کاشی کاری ها ظاهر می شود. این رنگ نیز در بسیاری نمونه ها به صورت رنگ متن مشاهده می شود. مصادیق خوب این گفته را می توان در کاشی کاری های معقلی ملاحظه کرد.

Khaki