ارسی در معماری ایرانی

معماری ایرانی همواره مورد توجه سایر معماران سراسر جهان بوده و هست. اجزاییکه در مماری اییرانی مورد استفاده قرار می گیرد، در کمتر جایی از جهان مورد استفاده است. در معماری ایرانی گنجینه های زیادی نهفته است که معماران دیگر به تقلید از آنها سعی در غنی سازی معماری خود دارند. در مبحثی با عنوان " هشتی در معماری ایرانی" در مورد یکی از این گنجینه های معماری ایرانی با نام هشتی صحبت کردیم. اشاره کردیم که معادل امروزی هشتی در ساختمان هایی مدرن امروزی، همان لابی است که به نوعی حدفاصل فضای داخلی ساختمان با فضای بیرونی آن است. در این مبحث به معرفی یکی دیگر از گنجینه های هنر معماری ایرانی با نام " ارسی" خواهیم پرداخت. برای آشنایی بیشتر با این پدیده معماری ایرانی تا انتها با ما همراه باشید. آجر لفتون اصفهان

آدرس مرکز فروش کارخانه آجر وسفال: اتوبان معلم( اصفهان - شاهین شهر) بعد از پل هوایی گز به سمت اصفهان اولین فرعی

مدیرعامل: 09133128506 -09140326803(آقای نیرومند)

تماس جهت هماهنگی: 09925431742 ( خانم باقری )

تلفن کارخانه : 03145711350

سفال فوم دار اصفهان

1 orosi1

ارسی چیست؟

ارسی نمونه برجسته ای از تلفیق هندسه، ریاضیات و هنر است که در معماری ایرانی مورد استفاده قرار می گیرد. این هنر زاییده ذوق و استعداد معماران ایرانی است که برای ارتباط ساکنین ساختمان با نور همراه با تاثیرات فضایی بسیار مطلوبی به کار می رفته است. دیدن نور رد شده از این پنجره های رنگی، جذابیت و آرامش خاصی را برای ساکنین به همراه می آورد. ارسی اصطلاحا به پنجره هایی گفته می شود که معمولا سرتاسر دیوار یک اتاق را می پوشاند. این پنجره ها از سقف تا کف به صورت یکپارچه است و باز و بسته شدن آنها به صورت عمودی است. ارسی سازی یک هنر ویژه در معماری ایرانی است. در واقع ارسی پنجره مشبکی است که به جای گشتن بر روی پاشنه گرد، بالا می رود. ارسی در شهرهای مختلف ایران نام های مختلفی دارد. مثلا در یزد به "درهای شکم پاره" و در قزوین به " درهای چند چشم" معروف هستند. سطح مشبک پنجره های ارسی چندین کارکرد داشته است. اول اینکه نور فضای درون ساختمان را تامین می کرده است. دومین کارکرد این پنجره ها این بود که دید و منظره بیرون را در اختیار افراد درون ساختمان قرار می داد و سوم اینکه از شدت نور آفتاب و گرمای آن می کاسته است. از ارسی در فضاهای درونی ساختمان نیز استفاده می شده است. در جاهایی مانند بالاخانه ها و اتاق های گوشوار واقع در یک یا دو سوی تالارهای بزرگ و مرتفع. چون در مواقعی که مجالسی مردانه در تالارها یا اتاق های بزرگ هفت دری یا پنج دری برگزار می شده است، زنان در اتاق های گوشوار یا بالاخانه که در بالا و دو طرف تالار قرار داشته و از یک سمت به آن دید داشته، می نشسته اند و به این ترتیب بر فضای داخلی تالار اشراف داشتند.

اجزای مختلف ارسی:

ارسی از بخش های متفاوتی مانند: چهارچوب، پاتاق، کتیبه، وادار، روکوب، لت ها (لنگه ها) و پاخور یا پاشنه تشکیل شده است. این پنجره ها از چوب هایی به صورت طولی، عرضی و منحنی تشکیل شده است که سایر اجزای ارسی در میان آن ها قرار می گیرد. در ادامه به معرفی بخش های مختلف ارسی می پردازیم:

چهارچوب: چهارچوب شامل قسمت های چوبی و بعضا فلزی پنجره است. ستون های عمودی در وسط چهارچوب قرار می گیرند. ستون هایی که به صورت طولی، پنجره را به قسمت هایی مساوی تقسیم می کنند وادار نامیده می شوند.

پاتاق یا کتیبه: قسمت بالایی ارسی که ثابت بوده و باز و بسته نمی شود در اصطلاح پاتاق یا کتیبه نامیده می شود. از این قسمت به عنوان نورگیر استفاده می شود. قسمت پایینی پاتاق به چهارچوب متصل می شود.

پاخور یا پاشنه ارسی: قسمت پایین و افقی چهارچوب را پاخور یا پاشنه می نامند. ارتفاع این قسمت از ارسی با توجه به ارتفاع کتیبه و لنگه ها عموما بین 10 تا 15 سانتیمتر متغیر است.

شیشه های رنگی: تمام قسمت های ارسی از شیشه های رنگی مختلفی تشکیل شده است که روح هر بیننده ای را جلا می دهد.