معماری آجری ایران در دوران ایلخانیان

هنر آجرکاری ایرانی همیشه در طول تاریخ معماری ایران در تعامل و پیوند با سایر هنرها بوده است. هنرهایی مانند کاشیکاری، منبت، آینه کاری و... از جمله هنرهایی هستند که در کنار هنر آجرکاری همواره در معماری ایرانی خودنمایی می کرده اند. از روزی که انسان سفالگری و کارکردن با گل و خاک را آموخت، تا روزی که توانست با پختن خشتهای خام آجر بسازد و سپس توانست با رنگها و لعابهای متنوع ، زیبا این هنر خود را ماندگارتر و جذابتر کند، سالیان سال می گذرد. شاید بتوان گفت اولین تکنیک هایی که انسان در این مسیر پرفراز و نشیب به کار برد، نه از روی آگاهی بلکه اغلب برحسب اتفاق و آزمون و خطا شکل گرفته است. از اولین اتفاق تا به امروز، مجموعه ای از تکنیکها به کار گرفته شده است که برخی اتفاقی و برخی آگاهانه و براساس اطلاعات بوده است. دوره های مختلف تاریخی ایران سرشار از آثاری معماری زیادی است که همگی حاصل آزمون و تجربه هنرمندان این سرزمین و تبادل اطلاعات با هنرمندان و معماران سایر ملل بوده است. در مبحث قبل با عنوان "معماری آجری ایران در دوران سلجوقیان " در مورد معماری ایرانی در دوران سلجوقیان صحبت کردیم و در مقاله پیش رو در مورد این هنر در دوران ایلخانیان توضیحاتی خواهیم داد. سپس به معرفی یکی از آثار هنری این دوران می پردازیم. تا انتها با ما همراه باشید. آجر لفتون اصفهان

آدرس مرکز فروش کارخانه آجر وسفال: اتوبان معلم( اصفهان - شاهین شهر) بعد از پل هوایی گز به سمت اصفهان اولین فرعی

مدیرعامل: 09133128506 -09140326803(آقای نیرومند)

تماس جهت هماهنگی: 09925431742 ( خانم باقری )

تلفن کارخانه : 03145711350

Ajorkari

آجرکاری در زمان ایلخانیان

ایلخانیان با وجود ویرانی های گسترده ای که در ایران به وجود آوردند، از هنرمندان حمایت و بسیاری از آنها را به ایران که سرزمین خود می دانستند، دعوت کردند. می توان گفت در معماری آجری در زمان ایلخانیان، سبک جدیدی در معماری به وجود نیامد و به نوعی دنباله رو معماری دوران سلجوقیان بود. اما چیزی که در این دوران بسیار مورد توجه بود و پیشرفت چشمگیری کرد شیوه و تکنیکهای اجرای آجرکاری بود. تلفیق آجربا کاشی و آجر با نقوش مهری و برجسته از مشخصه های معماری ایلخانیان است. به طور کلی در این دوره آجرکاری جای خود را به تزیینات گچبری داد. در این دوران در تکنیک های اجرای پوشش های طاقی آجری نیز تحولی گسترده پدید آمد. مثالی که در این زمینه می توان ذکر کرد، گنبد سلطانیه در زنجان است.

مسجد جامع تبریز ( مسجد کبیر)

یکی از مهمترین آثار معماری آجری در زمان ایلخانیان مسجد جامع تبریز است. البته قدمت ساخت این مسجد به دوران سلجوقیان برمی گردد. اما در زمان ایلخانیان به دلیل اینکه تبریز پایتخت بود، بیشتر مورد توجه قرار گرفت و بخش های زیادی به این مسجد اضافه شد. این مسجد بر روی بقایای یک آتشکده مربوط به دوران ساسانی بنا شده است. محراب گچبری نفیس این مسجد مربوط به دوران ایلخانیان است. برای ساخت بخش های داخلی این مسجد، شامل شبستان ها و... بیشتر از آجر استفاده شده است و ستون ها و سقف های گنبدی شکل آن به وسیله آجر طراحی و ساخته شده است. استفاده از آجرهایی با رنگ های زرد، خاکی و قرمز زیبایی بی نظیری به شبستان های این مسجد بخشیده است. در دوران آق قویونلوها و در زمان پادشاهی اوزون حسن، مجددا بخش هایی به این مسجد اضافه شد. از جمله گنبد رفیع مزین به کاشیکاری های معرق بسیار نفیس توسط همسر شاه، سلجوق شاه بیگم، احداث شد. مسجد جامع تبریز از پنج مسجد تشکیل شده است. مسجد جامع، مسجد حجت الاسلام که خود به دو بخش تقسیم می شود، مسجد اسماعیل خان خاله اوغلی( پسرخاله) و مسجد آلچاق مچید، پنج بخش این مسجد هستند. در سال 1193 در شهر تبریز، زلزله مهیبی رخ داد. بیشتر قسمت های شهر و برخی بناهای تاریخی شهر با خاک یکسان شد. دفتر تاریخ معماری تبریز با بناهای نفیس بسته شد. بنای امروزی مسجد جامع تبریز، مربوط به دوران معماری قاجار است که بعد از زلزله توسط حسنقلی خان دنبلی بازسازی و تعمیر شد. عده ای از کارشناسان این مسجد را به دوران اولیه ایران بعد از اسلام نسبت می دهند و موضوع جالب تر اینکه این مسجد، از جمله مساجدی است که روش ساخت کاخ اختصاصی فیروزآباد را اساس کار قرار داده و به مساجد ایرانی معروف هستند.

M.tabriz